میومکتومی یک روش جراحی برای برداشتن توده های داخل یا اطراف رحم است که با هدف کاهش علائم و حفظ بافت رحم انجام میشود، این جراحی بسته به محل و شرایط بیمار به صورت هیستروسکوپی، لاپاروسکوپی یا روش باز انجام میشود، میخواهید بدانید میومکتومی چگونه انجام میشود و چه نکاتی قبل و بعد از عمل مهم است؟ در این مقاله همراه ما باشید.
میومکتومی چیست؟
میومکتومی جراحی تخصصی برای برداشتن فیبروم های رحم با هدف حفظ آن است، این عمل برخلاف هیسترکتومی، تنها تودهها را خارج میکند تا قدرت باروری یا سلامت ساختاری رحم حفظ شود و بسته به شرایط بیمار، این جراحی به سه روش هیستروسکوپی، لاپاروسکوپی و یا لاپاروتومی انجام میشود و انتخاب روش مناسب توسط پزشک و بر اساس اندازه، تعداد و محل دقیق فیبرومها تعیین میگردد.
دلایل انجام جراحی میومکتومی
پزشکان زمانی جراحی میومکتومی را توصیه میکنند که هدف، رفع علائم ناتوانکننده یا برطرف کردن موانعِ باروری است، در ادامه به مهمترین دلایل پزشکی برای انجام این جراحی اشاره میکنیم:
کاهش خونریزی شدید قاعدگی
فیبرومها، به خصوص آنهایی که در لایه داخلی رحم قرار دارند، باعث خونریزی شدید و طولانی مدت قاعدگی میشوند، این خونریزی منجر به کمخونی فقر آهن و ضعف و خستگی مزمن میگردد و میومکتومی با برداشتن فیبروم، این خونریزی غیرطبیعی را کاهش میدهد.
بهبود درد لگن و علائم فشاری
فیبروم های بزرگ با فشار آوردن به اندام های اطراف مانند مثانه، روده یا اعصاب لگن، باعث درد مزمن در ناحیه لگن، کمر یا پاها میشوند و همچنین احساس پری یا فشار در شکم، تکرر ادرار، یبوست یا درد هنگام رابطه جنسی ایجاد میکنند و جراحی میومکتومی با برداشتن این فیبرومها، فشار را از روی اندامهای مجاور برداشته و این علائم دردناک را تسکین میدهد.
درمان ناباروری و بهبود شانس بارداری
فیبروم هایی که به حفره رحم برجسته میشوند یا شکل آن را تغییر میدهند، مانع از لانه گزینی جنین یا رشد طبیعی آن میشوند و در نتیجه باعث ناباروری، سقط مکرر یا زایمان زودرس میگردند و میومکتومی با صاف کردن سطح داخلی رحم، محیط مناسب تری برای بارداری فراهم کرده و شانس موفقیت در بارداری و حفظ آن را افزایش میدهد.
تشخیص و درمان فیبروم های علامتدار
گاهی اوقات فیبرومها علائم واضحی ندارند، اما در معاینات روتین یا تصویربرداریها تشخیص داده میشوند، اگر فیبروم به اندازهای بزرگ باشد که باعث نگرانی از عوارض آینده میشود یا اگر بیمار تمایل به اطمینان از عدم وجود مشکل دارد، جراحی میومکتومی برای برداشتن آن توصیه میشود، حتی اگر در حال حاضر علائم شدیدی نداشته باشد.
برای دریافت نوبت از دکتر الهام اکبری با شماره ۰۲۱۲۲۷۸۰۹۷۷ و ۰۹۱۰۱۲۱۱۱۰۳ تماس بگیرید.
انواع روش های جراحی میومکتومی
میومکتومی بسته به اندازه، تعداد و محل قرارگیری فیبروم ها به روش های مختلفی انجام میشود:
هیستروسکوپی
روش هیستروسکوپی کمتهاجمیترین گزینه است و برای فیبروم هایی که داخل حفره رحم قرار دارند استفاده میشود، پزشک بدون ایجاد هیچ برشی روی شکم، دستگاه کوچکی به نام هیستروسکوپ را از طریق واژن و دهانه رحم وارد رحم میکند و عدم نیاز به برش شکمی، دوران نقاهت بسیار کوتاه بوده و معمولا ترخیص در همان روز انجام میشود.
لاپاروسکوپی
این روش برای فیبروم های خارج از دیواره رحم یا داخل دیواره که خیلی بزرگ نباشند مناسب است و پزشک چند برش بسیار کوچک در حد یک سانتیمتر روی شکم ایجاد میکند، سپس ابزارهای جراحی و یک دوربین ظریف را وارد شکم کرده و فیبرومها را برمیدارد، در لاپاراسکوپی اسکار بسیار ناچیز بوده و درد کمتر بعد از عمل و بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزمره نسبت به جراحی باز است.
لاپاروتومی یا جراحی باز
این روش سنتی و کلاسیک است که برای فیبروم های بسیار بزرگ یا تعداد بسیار زیاد آنها پیشنهاد میشود و پزشک یک برش افقی یا عمودی روی شکم ایجاد میکند تا به رحم دسترسی کامل داشته باشد و فیبرومها را خارج کند و دسترسی کامل و مستقیم جراح به تمام بخش های رحم که در موارد پیچیده یا فیبروم های بسیار بزرگ، امنترین و دقیقترین گزینه است.
چه اقداماتی باید قبل از عمل میومکتومی انجام داد؟
قبل از عمل میومکتومی، اقدامات مهمی وجود دارد که هم به اطمینان از سلامت شما و هم به موفقیت آمیز بودن جراحی کمک میکند، این اقدامات شامل موارد زیر هستند:
- شرح کامل سوابق پزشکی، آلرژیها، داروها و جراحی های قبلی.
- معاینات فیزیکی و لگن.
- انجام آزمایش های تشخیصی لازم از قبیل سونوگرافی، MRI، آزمایش خون.
- انجام آزمایش های لازم قبل از بیهوشی از قبیل نوار قلب، عکس قفسه سینه، آزمایش خون.
- قطع مصرف برخی داروها مانند آسپرین، وارفارین، NSAIDs طبق دستور پزشک.
- رعایت دقیق دستورالعمل ناشتایی معمولا از شب قبل از عمل.
- هماهنگی برای حضور همراه و مراقبت در منزل پس از ترخیص.
- به همراه داشتن تمام مدارک پزشکی و شناسایی.
نحوه انجام جراحی میومکتومی
مراحل انجام این جراحی به صورت زیر است:
بیهوشی و آمادهسازی
بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار گرفته و سپس ناحیه عمل ضدعفونی میگردد، لوله های لازم در صورت نیاز و پایش علائم حیاتی انجام میشود تا حین عمل کنترل کامل وجود داشته باشد و در این مرحله آنتی بیوتیک پیشگیرانه هم طبق پروتکل داده میشود.
انتخاب نوع میومکتومی
بسته به اندازه، تعداد و محل فیبرومها تصمیم گرفته میشود هیستروسکوپی، لاپاروسکوپی یا لاپاروتومی (برش باز) انجام شود، این انتخاب روی زمان عمل، میزان خونریزی و دوره نقاهت اثر مستقیم دارد و پزشک بر اساس بررسی های تصویربرداری تصمیم میگیرد.
بررسی و دسترسی به فیبروم ها
جراح ابتدا محل دقیق را با دوربین مشخص میکند و در هیستروسکوپی از طریق دهانه رحم وارد رحم میشود؛ در لاپاروسکوپی با دید دوربین، رحم و سطح آن بررسی میگردد و این مرحله کمک میکند برش مناسب روی رحم دقیق و کنترل شده باشد.
ایجاد برش روی رحم
سپس روی ناحیه هدفِ رحم، یک برش کنترل شده ایجاد میشود تا به فیبروم برسد و هدف این است که بافت سالم رحم تا حد ممکن حفظ شود، محل، طول و عمق برش بر اساس لایه های رحم و نوع فیبروم انتخاب میشود تا خطر خونریزی و اسکار کمینه شود.
برداشت فیبروم
فیبروم با تکنیک های دقیق و ایجاد برش های کوچک و بزرگ بر اساس شرایط فرد از بسترش خارج میشود، جراح مراقب است به بافت رحم آسیب بیش از حد وارد نشود و در صورت چند فیبروم، این کار برای هر مورد تکرار میشود، برای انجام دقیق این روند نیاز است که به بهترین جراح زنان در تهران مراجعه نمایید.
کنترل خونریزی
خونریزی با روش هایی مثل فشار موضعی، بخیه های هموستاتیک، گاهی استفاده از داروهای کنترل خون یا تکنیک های عروقی کنترل میشود و این مرحله بسیار مهم است چون روی مدت عمل و نیاز به انتقال خون اثر میگذارد و هدف رسیدن به دید مناسب و ایمن است.
بخیه زدن لایه های رحم
بعد از برداشتن فیبروم، برش رحم بسته میشود و بخیهها لایه به لایه انجام میشوند تا دیواره رحم منسجمتر ترمیم شود، کیفیت جراحی برای آینده بارداری اهمیت زیادی دارد و ریسک پارگی رحم را در حاملگی های بعدی کاهش میدهد.
بررسی نهایی و شستشو
جراح میدان عمل را بررسی میکند که خونریزی فعال وجود نداشته باشد و ترمیم درست انجام شده باشد، در لاپاروسکوپی برشها و جای دوربینهم چک میشود و سپس در صورت نیاز شستشو انجام و مایعات اضافی تخلیه میگردد.
بخیه زدن برش ها و پایان عمل
در هیستروسکوپی مراحل بخیه زدن برش خارجی وجود ندارد چون داخل رحم انجام میشود و در لاپاروسکوپی، برش های کوچک بسته میشوند و پانسمان قرار میگیرد؛ در لاپاروتومی لایههای برش باز با بخیه بسته میشود. وسپس بیمار به بخش ریکاوری منتقل میشود.
برای دریافت نوبت مشاوره از دکتر الهام اکبری به پروفایل ایشان در سامانه ماوراطب مراجعه نمایید.
چه مراقبت هایی را باید بعد از عمل میومکتومی انجام داد؟
مراقبت های بعد از عمل میومکتومی نقشی کلیدی در کاهش درد، پیشگیری از عفونت و تسریع روند بهبودی شما دارند و هدف از این اقدامات، بازگشت به فعالیت های روزمره و ترمیم صحیح بافت رحم است، در ادامه، مهم ترین مراقبتها را ذکر کرده ایم:
- استفاده از داروهای مسکن طبق دستور پزشک.
- استفاده از کمپرس سرد در صورت توصیه پزشک برای کاهش تورم و درد محل برش.
- تمیز و خشک نگه داشتن محل جراحی.
- تعویض به موقع پانسمان طبق دستورالعمل.
- عدم استفاده از کرم یا پمادهای غیرضروری روی زخم بدون اجازه پزشک.
- پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین تا ۴-۶ هفته.
- پرهیز از فعالیت های ورزشی سنگین و حرکات کششی شدید.
- انجام پیاده روی های کوتاه و آرام در منزل برای جلوگیری از لخته شدن خون طبق توصیه پزشک.
- اجتناب از وان حمام، استخر و جکوزی تا زمانی که پزشک اجازه نداده است.
- استحمام به صورت ایستاده و دوش گرفتن کوتاه.
- مصرف غذاهای سبک و مغذی در روزهای اول.
- پرهیز از برقراری رابطه جنسی معمولا تا ۴-۶ هفته یا تا زمان معاینه بعدی پزشک.
- عدم استفاده از تامپون یا دوش واژینال در دوران نقاهت.
جراحی میومکتومی عوارض دارد؟
بله، میومکتومی عوارض دارد؛ شدت و احتمال آن به نوع جراحی و وضعیت فیبروم ها بستگی دارد، عوارض شامل خونریزی حین یا بعد از عمل، عفونت، درد و چسبندگی، آسیب به ارگان های اطراف مثل مثانه یا روده و در مواردی نیاز به انتقال خون است، همچنین ترمیم ناقص دیواره رحم در بارداری های بعدی ریسک هایی مثل نازک شدن یا پارگی رحم را افزایش میدهد و برای کاهش ریسک، پیگیری و رعایت دقیق توصیه های پزشک مهم است.
سوالات متداول
زنانی که فیبروم رحمی دارند و علائمی مانند خونریزی شدید، درد، فشار لگنی، یا مشکلات باروری را تجربه میکنند، کاندیدای این جراحی هستند و همچنین اگر قصد بارداری در آینده داشته باشند، این روش ارجح است.
مدت زمان بهبودی بسته به نوع جراحی متفاوت است:
هیستروسکوپی معمولا ۱-۲ روز.
لاپاروسکوپی حدود ۱-۲ هفته.
لاپاروتومی حدود ۴-۶ هفته.
توصیه میشود حداقل ۳ تا ۶ ماه پس از جراحی بسته به نوع جراحی و ترمیم رحم برای بارداری اقدام شود تا رحم فرصت کافی برای ترمیم داشته باشد.
در نهایت…
میومکتومی روشی درمانی است که با هدف برداشتن فیبروم های رحمی و حفظ رحم انجام میشود، این جراحی، به ویژه برای زنانی که در آینده قصد بارداری دارند، گزینهای ارزشمند محسوب میشود و انواع مختلفی از میومکتومی وجود دارند که انتخاب روش مناسب به عواملی چون اندازه، تعداد و محل فیبرومها بستگی دارد و اگرچه این جراحی مزایای قابل توجهی در تسکین علائم و بهبود باروری دارد، اما مانند هر عمل جراحی دیگری، با عوارضی همراه است که با رعایت توصیه های پزشکی و پیگیری دقیق، میتوان این ریسکها را به حداقل رساند.
